Taban Puan ve Başarı Sırası Nasıl Okunur?
Tercih listesi kurarken tabloları yanlış okumak, sınavda kaybedilen netlerden daha pahalıya mal olabilir. Bu rehber; taban puan, taban başarı sırası ve yerleştirme puanı kavramlarını netleştirir, tabloları doğru okumanın pratik kurallarını anlatır.
Temel Kavramlar
Taban puan
Bir programa merkezi yerleştirmeyle yerleşen son adayın, yani en düşük puanlı adayın yerleştirme puanıdır. Her yıl yerleştirme sonuçlarıyla birlikte oluşur; önceden ilan edilmez. Tercih döneminde gördüğünüz "güncel" taban puanlar bir önceki yılın (2025) sonuçlarıdır.
Taban başarı sırası (TBS)
Programa yerleşen son adayın, ilgili puan türündeki Türkiye geneli başarı sıralamasıdır. "Bu bölüm kaç binle kapattı?" sorusunun cevabı budur ve yıllar arasında taban puandan çok daha istikrarlı bir ölçüdür.
Yerleştirme puanı ve OBP katsayısı
Yerleştirmede kullanılan puan, sınav puanınıza ortaöğretim başarı puanınızın (OBP) katkısı eklenerek oluşur. Lise diploma notunuz 5 ile çarpılarak 250 ile 500 arasında bir OBP elde edilir; bu değerin 0,12 katsayısıyla çarpımı (30 ile 60 puan arası) sınav puanınıza eklenir.
Kontenjan ve yerleşen
Kontenjan, programın o yıl alacağı öğrenci sayısıdır; yerleşen ise o yıl gerçekten yerleşen aday sayısıdır. Yerleşen sayısı kontenjanın altındaysa program dolmamış demektir ve o yıl için taban puan oluşmaz.
Neden Puana Değil Sıralamaya Bakılmalı?
Taban puanlar, sınavın o yılki zorluğuna göre topluca yükselir veya düşer. Sınav kolay geçtiğinde tüm adayların puanları arttığı için bölümlerin taban puanları da yükselir; zor geçtiğinde tersi olur. Bu yüzden geçen yılın taban puanıyla bu yılın puanını doğrudan karşılaştırmak yanıltıcıdır.
Varsayımsal bir örnek: bir bölümün taban puanı geçen yıl 450 iken, sınavın daha zor olduğu bir yılda 430 puana inebilir. Taban başarı sırası ise her iki yılda da 20 bin civarında kalır; çünkü bölümün aday kitlesi içindeki çekiciliği ve kontenjanı büyük ölçüde aynıdır. Sıralama, adayların birbirine göre konumunu ölçtüğü için sınav zorluğundan etkilenmez.
Pratik kural: kendi başarı sıranızı esas alın ve hedef bölümlerin geçen yılki taban başarı sıralarıyla karşılaştırın. Sıralamanızı bilmiyorsanız YKS Sıralama Hesaplama aracıyla tahmini konumunuzu görebilirsiniz; kesin sıralamanız ÖSYM sonuç belgenizde yazar. Sonuç belgesindeki puan ve sıralama alanlarının tek tek anlamı için YKS Sonuçları Nasıl Öğrenilir? rehberine bakın.
Tabloları Doğru Okumanın 5 Kuralı
Varyant satırlarını ayırt edin
Aynı bölümün burslu, yüzde 50 indirimli ve ücretli kontenjanları ile ikinci öğretim (İÖ) ve İngilizce programları tabloda ayrı satırlardır ve taban değerleri arasında uçurum olabilir. Karşılaştırma yaparken her zaman aynı türdeki satırları kıyaslayın.
Dolmayan programda taban puan aramayın
Kontenjanı dolmayan programlarda o yıl için taban puan ve taban sırası oluşmaz; tabloda bu alanlar boş veya çizgi olarak görünür. Bu, programa herkesin yerleşebileceği anlamına gelmez; kılavuzdaki koşullar yine geçerlidir.
Puan türleri arasında karşılaştırma yapmayın
SAY 450 ile EA 450 aynı başarıyı göstermez; her puan türünün kendi sıralaması vardır. Karşılaştırma yalnızca aynı puan türü içinde anlamlıdır.
Tek yıla değil trende bakın
Bir programın yalnızca son yıl değerine bakmak yanıltıcı olabilir; kontenjan artışı, yeni açılan rakip programlar veya şartlardaki değişiklikler taban sırasını bir yılda ciddi oynatabilir. Sitemizdeki tablolar son 4 yılın verisini birlikte gösterir; karar verirken bu trendi inceleyin.
Kontenjan değişimini hesaba katın
Kontenjanı belirgin şekilde artan bir programın taban sırası genellikle gevşer (daha büyük sayıya kayar), kontenjanı azalan programın taban sırası sıkılaşır. Geçen yılın sırasını okurken kontenjan kolonundaki değişimi de kontrol edin.
Dikkat: Geçen yıl bir programa yerleştiyseniz OBP katsayınız yarıya düşer
Bir önceki yıl merkezi yerleştirmeyle (ek yerleştirme dahil) bir yükseköğretim programına yerleştirilen veya özel yetenek sınavıyla kayıt olan adayların OBP katsayısı, ertesi yıl 0,12 yerine 0,06 olarak uygulanır; kayıt yaptırmamış olmak bu kuralı değiştirmez. Diploma notu 90 olan bir aday için bu, yerleştirme puanında yaklaşık 27 puanlık bir kayıp demektir. Yeniden sınava girmeyi düşünüyorsanız bu farkı hesaba katın; kuralın kaynağı ÖSYM tercih kılavuzudur. Kendi diploma notunuzun iki katsayıya göre kaç puan getirdiğini OBP Hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
Bu Bilgiyi Pratiğe Dökün
- Başarı sıranızı Sıralama ile Bölüm Bulma aracına girin; sıranıza göre garanti, sınırda ve riskli bölümleri tek listede görün.
- Hedef bölümlerinizin son 4 yıllık taban puan ve TBS trendini taban puanları ve sıralamaları sayfasındaki tablolardan inceleyin.
- Bölümlerin hangi sıralamayla kapandığını Hangi Bölüm Kaç Binle Kapattı? sayfasından karşılaştırın; listenizi adım adım tercih rehberindeki banda göre kurun.
Sık Sorulan Sorular
Tercih Rehberinde Diğer Konular
YKS Sonuçları Nasıl Öğrenilir?
ÖSYM sonuç ekranına giriş adımları, sonuç belgesindeki her alanın anlamı ve puanınızı öğrendikten sonraki ilk üç adım.
Rehberi OkuYKS Tercihi Nasıl Yapılır?
Sonucunuzu öğrenmekten AİS üzerinden tercihlerinizi kaydetmeye kadar tüm süreci 8 adımda anlatan uygulamalı rehber.
Rehberi OkuSık Yapılan Tercih Hataları
Puana göre liste kurmaktan işlemi sonlandırmamaya: adayların en sık düştüğü 10 tuzak ve her biri için pratik çözüm.
Rehberi OkuTaban Puanları Ne Zaman Açıklanacak?
Sonuç, kılavuz, tercih ve yerleştirme takvimi; yeni taban puanların hangi aşamada oluştuğunun net açıklaması.
Rehberi Oku2026 YKS Tercih Dönemi: Tarihler ve Takvim
Resmi ve beklenen tüm tercih dönemi tarihleri, geçen yıl referanslarıyla birlikte tek tabloda.
Rehberi Oku2026 YKS Ek Tercih Rehberi
Ek yerleştirme takvimi, başvuru koşulları ve boş kontenjanlar: ilk yerleştirmede yerleşemeyenler için ikinci şans.
Rehberi OkuTüm rehberlere ve tercih araçlarına YKS Tercih Rehberi sayfasından ulaşabilirsiniz.